Een plek van verbinding en hoop
De Vredeskapel van GGNet biedt mensen al tientallen jaren rust, ontmoeting en troost. Voormalig geestelijk verzorger Jacques Vos (76) en Gerry Spekkink (73), medewerker van de Dienst Geestelijke Verzorging, vertellen waarom deze bijzondere plek ook voor hen nog altijd van betekenis is.
Foto: archief GGNet
Zodra je de Vredeskapel binnengaat, lijkt de tijd even stil te staan. “Je voelt de mooie en verdrietige dingen, de hoogte- en dieptepunten die mensen hier ervaren en gedeeld hebben. Op de een of andere manier gaat dat in zo’n gebouw zitten”, zegt Jacques Vos. Tot ongeveer tien jaar geleden was hij geestelijk verzorger bij GGNet. Twintig jaar lang was Het Groot Graffel zijn werkterrein. En de Vredeskapel zijn bijzondere uitvalsbasis. “In de kapel kwam alles en iedereen samen”, vertelt Gerry Spekkink. “Cliënten, medewerkers, gasten, vrijwilligers, ouderlingen en taakdragers van de Protestantse Kerk Warnsveld/Leesten, gastvoorgangers, de gastvrouwen en -heren voor de stilte-uren, muzikanten, koren, …” Gerry is nu parochiemedewerker bij de katholieke parochie van de HH 12 Apostelen in Zutphen en werkte van 1990 tot haar pensionering in 2018 bij GGNet. De eerste jaren als secretaresse en managementassistent en vanaf 2007 als medewerker van de Dienst Geestelijke Verzorging. De kapel is haar dierbaar, zegt ze. “Het is een bijzondere ontmoetingsplaats. Ik heb het altijd gewaardeerd dat ik een rol mocht hebben in de verbinding tussen mensen.”
Zijn zoals je bent
Gerry draagt veel cliënten mee in haar hart. “Mijn administratieve werk speelde zich grotendeels achter de schermen af. In de kapel en op de afdelingen ontmoette ik de mensen voor wie ik al dat werk deed. En zag ik hun veerkracht. De kapel was voor velen een fijne plek. Even weg van de afdeling. Vooral op de ‘lege zondag’ zonder therapie en behandeling.” Bezoekers zijn welkom in de kapel voor dienst of bezinning en doordeweeks voor stilte-uren, maar ook voor een kop koffie en een praatje, om een kaarsje aan te steken, hun hart te luchten of gedachten op een rij te zetten. “Ik heb met zo veel mensen zo veel mooie gesprekken gevoerd. Dat heeft mij geraakt en verrijkt. En wat ik zo prettig vond: in de kapel konden cliënten zijn zoals ze waren. Wie wilde kon een bijdrage leveren aan de dienst, bijvoorbeeld met een gedicht of muziek. Vaak praatten mensen mee tijdens de dienst, flarden van een eigen verhaal als reactie op de woorden van de voorganger. Niemand maakte bezwaar. Er was een grote mate van tolerantie in de kapel.”
Een wandkleed vol levensverhalen
Jacques beschrijft de kapel als een plek waar mensen hun diepste vragen en gevoelens konden en kunnen uiten en ontvangen. “Als geestelijk verzorger sprak ik veel met mensen over het leven en het lijden dat daar onvermijdelijk bij komt kijken, over vragen als: waarom gebeurt dit, waarom treft mij dit lot? Daar is vaak geen antwoord op te geven. Veel van wat gebeurt, overkomt ons. Als je dat kunt accepteren, kan dat troost en verlichting geven.” Het zes meter lange wandkleed in de kapel, voor het eerst getoond bij de opening van de kapel op 2 december 1965, geeft hier uitdrukking aan. Het verbeeldt het verhaal van de Bijbelse figuur Job. Een groep cliënten, begeleiders van de creatieve therapie en de weefafdeling hebben er ruim een maand aan gewerkt. Jacques: “Job probeert goed te leven, maar wordt door tegenslag en ongeluk geplaagd. Steeds weer vraagt hij aan God waarom, hij is toch een goed mens? Maar antwoord krijgt hij niet. Job dreigt zijn geloof te verliezen. Wat is toch de zin van dit alles? En dan spreekt God tot hem. Hij maakt Job duidelijk dat mensen niet almachtig zijn. Dat het leven niet maakbaar is. Dat lijden niet altijd met schuld gepaard gaat en leed niet altijd een verklaring heeft. God heeft geen concreet antwoord voor Job, maar erkent zijn lijden. Hij ziet en hoort Job en dat geeft hem troost en moed.” Jacques is blij dat het wandkleed nog altijd in de kapel hangt. “Daar zit ook betekenis in. Er gingen ons mensen voor en er komen mensen na ons. We zijn niet alleen, we zijn deel van een groter geheel.”
Foto: Archief GGNet
Kunst in de kapel
Gerry heeft veel mooie herinneringen aan de kapel. Zoals deze: “We hadden een mooie samenwerking met het Atelier, waar cliënten als onderdeel van hun therapie bijvoorbeeld schilderden. Wie een paar werken had gemaakt, mocht die rond een zelfgekozen thema exposeren in de Vredeskapel. We richtten samen de tentoonstelling in om die bij de eerstvolgende zondagsdienst feestelijk te openen. De cliënt vertelde dan zelf wat over het werk en de betekenis ervan of ik deed dat. Via hun kunst konden cliënten sommige emoties makkelijker delen dan met woorden. Angst, verdriet en gemis, maar ook groei en hoop. Het was vaak spannend én bijzonder voor hen om hun werk aan anderen te laten zien. Daarom maakten we van iedere opening iets speciaals: we nodigden familie en vrienden uit en gaven de kunstenaar na afloop – de werken bleven minstens zes weken te zien – een reactieboek en foto’s van de tentoonstelling. Die aandacht en waardering deed hen zichtbaar goed. Het gaf hun zelfvertrouwen vaak ook een zetje.”
“Via hun kunst konden cliënten sommige emoties makkelijker delen dan met woorden.”
Een bijzondere band
Ook voor veel omwonenden van Het Groot Graffel is de Vredeskapel van betekenis, weet Gerry. “Ik herinner me een oudere dame die een eindje verderop woonde. Zij wandelde vaak met haar dochter over het terrein en voelde zich zo sterk tot de kapel aangetrokken dat haar uitvaartdienst graag daar zou laten plaatsvinden. Ik was al met pensioen toen zij stierf, maar ik heb aan haar wens gehoor kunnen geven. Heel mooi en bijzonder.”
“Een andere vrouw uit een naburige gemeente werkte veel op de boerderij en in de tuin van Het Groot Graffel. Op zaterdag bracht ze regelmatig bloemen naar de kapel voor de zondagdienst. Daar ontmoette ze de vaste organiste die de liederen voor de dienst aan het oefenen was. Tussen de vrouw en de mensen die bij de kapel en de boerderij betrokken waren, ontstond een bijzondere band. Bij haar overlijden liet zij een schenking na voor het orgel van de Vredeskapel. Uit dank en ter nagedachtenis aan haar is op het terrein een herinneringsbankje geplaatst.”
Toen, nu en straks
Jacques vertelt: “Een bijzondere viering waar elk jaar veel omwonenden bij aansluiten is de herdenking van de Vergeten Slachtoffers, de patiënten die tijdens hun verblijf op Het Groot Graffel zijn omgekomen door de maatregelen in de Tweede Wereldoorlog. Na een lezing door een van de geestelijk verzorgers van GGNet dragen middelbare scholieren gedichten voor en leggen zij bloemen bij het monument voor de Vergeten Slachtoffers, even verderop op het terrein.” Een traditie die nooit verloren mag gaan, vinden Jacques en Gerry. “We maken deel uit van een groter verhaal. Het is belangrijk dat we blijven stilstaan bij de mensen voor ons.” Misschien is dat wel de voornaamste betekenis van de Vredeskapel. Het is een plek voor stilte en bezinning, maar vooral een plek die mensen verbindt. Toen, nu en straks.
Voor bezoek Wil je de kapel eens bezoeken en het prachtige wandkleed met eigen ogen zien? Elke vrijdag is er een dienst. Die start om 16 uur en wordt afwisselend geleid door geestelijk verzorgers Jan Willem Hengeveld, Anne Ebenau of een gastvoorganger uit de omgeving. De diensten zijn oecumenisch: mensen van alle geloven zijn welkom. En gesprek Heb je zelf of heeft een naaste te maken met mentale problemen? Dat roept misschien levens- of geloofsvragen op die je graag eens met iemand bespreekt. Je kunt hiervoor terecht bij de geestelijk verzorgers, contact opnemen met de DGV. De Dienst Geestelijke Verzorging (DGV) van GGNet is te vinden in het gebouw ’t Onderschoer, waar ook het Stiltecentrum en de stiltetuin zijn.
Dit verhaal is met zorg geschreven door GGNet. Overname of hergebruik, geheel of gedeeltelijk, is niet toegestaan zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van GGNet. Neem voor vragen contact op met communicatie@ggnet.nl
Beeldverantwoording De headerfoto (objectnr. SZU002002940) is afkomstig uit het archief van het Regionaal Archief Zutphen en beschikbaar onder een CC BY-SA 4.0-licentie.

Vredeskapel: Een plek van verbinding en hoop
Publicatie november 2026